Son günlerde özellikle Amerika’da yaygın olan farklı ırktan köpeklerin eşleştirilip yavrularına her iki ırkın adı verildiği bir durum söz konusu. Beagle ırkı ile Pug ırkı eşleştirilip “Beapug”, Maltese ırkı ile Poodle ırkı eşleştirilip “Maltipoo”, Labrador Retriever ırkı ile yine Poodle ırkı eşleştirilip “Labrodoodle” gibi her iki ırkı anımsatan isimler veriliyor. Önce Amerika, sonra Avrupa ve şimdi de ülkemizde şahit olmaya başladık bu duruma ama bilinmeli ki bu “melez” köpeklere bir “ırk” denmesi mümkün değil. Tür ve ırk kavramlarının tanımlarına bakarak bu konuyu biraz daha netleştirmekte yarar var.

 

Tür, çiftleştiklerinde üreyip çoğalabilme potansiyeline sahip grupların oluşturduğu bir bütündür. Bir türün temsilcisi diğer bir türün temsilcisi ile verimli bir eşleşme gerçekleştiremezler. Ancak birbirlerine yakın olan bazı türler aralarında çiftleşebilirler ama bunlardan oluşan bireyler sonraki aşamada ne kendi gibi olanlarla ne de atasal kuşaktan herhangi birinin bir üyesiyle verimli bir birleşme gerçekleştiremezler ve bunlar arasında verimli bir üretkenlik ve atalara hem fiziksel hem de karakter açısından tam bir bütünlük ve benzerlik söz konusu olamaz.

 

Diğer yandan ırk tanımına bakılırsa “aynı kalıtsal karakterleri taşıyan, aynı soydan gelme bireyler topluluğu” gibi bir tanım görebiliriz. Bir başka tanıma göre de “Aynı tür içerisinde yer alan ve göreceli olarak küçük morfolojik ve genetik farklılıklar taşıyan her bir topluluk” olarak açıklanabilir. Burada önemli olan aynı ırktan eşleşen hayvanların yavrularının ebeveynlerine ve atalarına hem morfolojik hem de karakter açısından benzemesi ve bu özellikleri kendi nesillerinde de gösterebilmesidir. Bir başka açıdan ırk, aralarında karakter ayrılığı ne kadar büyük olursa olsun, birbiriyle eşleştiğinde doğurgan (kısır olmayan) bireyler verebilen, aynı türe bağlı gruplar olarak da tanımlanabilir. Irk oluşumu, daha çok çevre koşullarının etkisiyle ortaya çıkmıştır. Belli bir yörede bulunan bir türe ait bireyler, yeni döller verirken, mutasyon yoluyla yeni birtakım özellikler kazanabilirler. Bu özellikler kuşkusuz o bölgenin sınırları içinde kalacak, böylece aynı türün farklı coğrafî yörelerde bulunan bireyleri birbirinden az çok farklı görünüm ve nitelikler kazanacaklardır.

 

İki ayrı ırktan köpeği eşleyip bunu bir “ırk” olarak ortaya atmak mümkün değildir. Bir köpek türünün ırk olarak tanımlanabilmesi için uzun yıllar çalışma yapılması, köpeklerin yukarıda da açıklandığı üzere aynı tip ve karakterde yavrular vermesi gerekmektedir. İki ayrı ırkın eşleştirilip yavrularının yeni bir isimle “ırk” olarak adlandırılması son derece yanlıştır, bu köpeklere ancak “melez, kırma” denilebilir.

 

FCI tüzüğünün amaçları hakkında bilgi veren ikinci maddesi gereğince FCI ve üyesi KIF olarak bizler, uluslararası standartları FCI üyesi 100'ün üzerinde ülke tarafından kabul edilmiş ırkların gelişimini, sağlığını ve üye olduğumuz Uluslararası organizasyonun kuralları gereği bu "safkan" ırkların geleceğini, tüm dünya toplumuna taşıdığımız sorumluluk gereği korumakla yükümlüyüz.

 

Ayrıca FCI Uluslararası Yetiştiricilik kurallarına göre sadece ve sadece standartları üye ülkeler tarafından belirlenmiş, FCI tarafından onaylanmış "safkan" ırklar bu ülkelerde kabul edilen soy kütüğü belgelerine sahip olabilir, kabul görebilir.

 

Bu tür "melez" kopek olarak adlandırılabilecek yavruların sorumsuzca, haklarında yeterli genetik altyapı, olası sağlık sorunları(fiziksel veya psikolojik) hakkında yeterli araştırma yapılmadan bir de değişik köpek tüccarları tarafından toplumu yanıltacak şekilde kendi pazarlama taktikleri gereği "dizayn ırk" şeklinde adlandırılarak sunulmaya çalışılması kesinlikle kabul edilemez ve temsil ettiğimiz değerlere aykırıdır.

 

FCI Uluslararası kuralları çerçevesinde safkan ırkları üretenleri ayrı tutarak, köpek yetiştiricisi olmayıp, köpek ticaretçisi durumunda olanlar ve bu tür sözde “dizayn ırk” ürettiğini iddia eden kişilerin organizasyonumuz çatısı altında yer almalarına, değerlerimizi hiçe sayarak, ırkları yok etmelerine izin verilmeyecektir.

 

KIF Yönetim Kurulu

 

 

Kaynak:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Irk_(biyoloji) (Alıntılanma tarihi 12.04.2020)

Savaş,Türker . Hayvan Islahı. http://albinacmsfile.albinasoft.com/Dosyalar/61/289/LK289D102062015151059O63.pdf (Alıntılanma tarihi 12.04.2020)